Tag: Boeken

Leeservaring: Het herstel van alle dingen door Sebastiaan van Wessem

Door: Jan van Herk, bestuurslid Jules Isaac Stichting


Sebastiaan van Wessem, Het herstel van alle dingen, Wat als de Bijbel één groots en hoopvol verhaal vertelt, van het begin tot het einde? Gideon, Hoornaar, mei 2026, 240 p.

Auteur

Sebastiaan van Wessem is econoom en theoloog. Na afronding van zijn economiestudie in 1997 studeerde hij van 2002 tot 2009 theologie aan het Continental Theological Seminary in Sint-Pieters-Leeuw in België. In 2006 stichtte hij een gemeente in Hilversum, die naderhand de naam “Celebration Church” kreeg en is aangesloten bij een wereldwijde organisatie. Inmiddels heeft deze kerk ook vestigingen in Huizen en Almere. Van Wessem is “Lead Pastor” in de Celebration Church. Daarnaast is hij “Global Director” van de KNGDM Alliance. Dit netwerk zet zich in voor nauwe contacten tussen gelovigen uit de volken en de Joodse volgelingen van Jezus/Yeshua. KNGDM organiseert regelmatig conferenties.

Sebastiaan van Wessem is gehuwd en heeft twee kinderen.

Over het boek

Het boek beschrijft de restaurationistische theologie, ofwel de theologie van het herstel. De oorsprong van deze term ligt in Handelingen 3, waarin de apostel Petrus spreekt over “het herstel van alle dingen”, in het Hebreeuws “tikkoen olam”. Dat is in de Joodse traditie een belangrijk eschatologisch begrip. Van Wessem heeft de herstel-theologie ontdekt na intensieve gesprekken met leiders uit de kring van Messiaanse Joden in Israël en de Verenigde Staten. Met name door gesprekken met voorgangers als Paul Wilbur en zijn zoon Nate. Ook heeft hij veel gehad aan het boek van dr. Michael Heiser (1963-2013), The Unseen Realm, dat hij 2018 las.
Het boek van Heiser en de gesprekken met de Messiaans-Joodse leiders hebben een omkeer teweeg gebracht in het denken van Van Wessem. Sinds 2018 heeft hij enorm veel gelezen over de theologie van het herstel. Dat heeft geleid tot het schrijven van zijn boek. Van het boek is in eerste instantie een Amerikaanse versie uitgekomen, onder de titel “All Things Restored: A Story of Kingdom, Hope, and New Creation”, KNGDM Press, februari 2026. In mei 2026 verscheen de Nederlandstalige versie.

Het boek is vooral bestemd voor leiders van gemeenten. Elk hoofdstuk besluit met een “pastorale reflectie” waarmee zij hun voordeel kunnen doen. Het boek is echter zodanig geschreven dat het tevens goed leesbaar is voor geïnteresseerde gemeenteleden.

Herstel van alle dingen

Restaurationisme is een breed begrip. In de loop van de kerkgeschiedenis zijn er meerdere restaurationistische bewegingen geweest. Bijvoorbeeld bewegingen die streefden naar een herstel van het vroege christendom. In dit boek gaat het echter over een ander restaurationisme.

Op pagina 23 wordt de volgende definitie gegeven: “Restaurationisme is de overtuiging dat Gods heilsplan zowel de vernieuwing van Israël als die van de Kerk omvat, en uiteindelijk uitmondt in de wederkomst van Jezus en het herstel van alle dingen. Restaurationisme bevestigt Gods blijvende verbond met Israël – inclusief de fysieke terugkeer van het Joodse volk naar hun land en hun geestelijke vernieuwing door geloof in de Messias – en erkent tegelijk dat de Kerk wordt vernieuwd naar haar apostolische wortels van geloof, eenheid en kracht. In het hart van deze visie staat de “ene nieuwe mens” (Ef. 2: 15).” Dit citaat geeft aan door welke “bril” de Bijbel wordt gelezen.

Wat is het Evangelie?

Het boek geeft over vele onderwerpen een beschouwing. Zo wordt de vraag gesteld: wat is het Evangelie? Volgens de doorsnee kerkganger gaat het Evangelie in de eerste plaats over de boodschap van Jezus’ dood en opstanding. Veelal wordt dan over het hoofd gezien dat het Evangelie vooral gaat over de aankondiging dat Israëls langverwachte Koning en Zijn Koninkrijk nabij waren. Om dat werkelijkheid te laten worden, zo stelt de schrijver, moest Jezus sterven aan het kruis en opstaan uit de dood.

Restaurationistische theologie benadrukt dat het Koninkrijk is ingeluid bij Jezus’ eerste komst. Het zal pas volledig tot vervulling komen bij Zijn wederkomst. Onder theologen is verschil van opvatting over de mate waarin het Koninkrijk van God al aanwezig is in het hier en nu. Het gaat dan over de “alreeds en nog niet” kwestie. In theologische termen: in hoeverre is het eschaton gerealiseerd (Eng. realized echatology).

Het verhaal

De restaurationistische theologie meent een lijn in de Schrift te ontdekken. Bepaalde Schriftgedeelten komen regelmatig in het boek terug: Gen. 1-3 (schepping, zondeval, beloofd herstel), Jeremia 31 (Nieuwe Verbond), Ezechiël 37 (dorre doodsbeenderen die tot leven komen), Handelingen 3 (tikkoen olam), Romeinen 9-11 (edele olijf, herstel Israël), Efeze 2 (middenmuur weg, “one new men”) en Openbaring 20-22 (o.a. duizend jaar). Op basis van deze lijn is het mogelijk één groot consistent verhaal uit de Bijbel te destilleren.

Herstel van alle dingen

Restaurationisme is een breed begrip. In de loop van de kerkgeschiedenis zijn er meerdere restaurationistische bewegingen geweest. Bijvoorbeeld bewegingen die streefden naar een herstel van het vroege christendom. In dit boek gaat het echter over een ander restaurationisme.

Op pagina 23 wordt de volgende definitie gegeven: “Restaurationisme is de overtuiging dat Gods heilsplan zowel de vernieuwing van Israël als die van de Kerk omvat, en uiteindelijk uitmondt in de wederkomst van Jezus en het herstel van alle dingen. Restaurationisme bevestigt Gods blijvende verbond met Israël – inclusief de fysieke terugkeer van het Joodse volk naar hun land en hun geestelijke vernieuwing door geloof in de Messias – en erkent tegelijk dat de Kerk wordt vernieuwd naar haar apostolische wortels van geloof, eenheid en kracht. In het hart van deze visie staat de “ene nieuwe mens” (Ef. 2: 15).” Dit citaat geeft aan door welke “bril” de Bijbel wordt gelezen.

Het Nieuwe Verbond

In dat verhaal speelt het “Nieuwe Verbond” (met hoofdletters) een belangrijke rol. Jeremia heeft dat verbond aangekondigd in Jer. 31. Door de dood en opstanding van Jezus is het Nieuwe Verbond in werking gezet en heeft Jezus de weg geopend naar de uiteindelijke vernieuwing van alle dingen. Het Nieuwe Verbond schept – zoals Jeremia heeft geprofeteerd – een nieuw soort mensheid, gekenmerkt door nederigheid, heiliging en hoop. Het verbond is weliswaar gesloten met Israël. Maar de gelovigen uit de volken mogen hierbij nu aansluiten en leven als een verbondsvolk.

Het is opmerkelijk dat vergadering van Israël bij de Sinaï in het Hebreeuws wordt aangeduid met “qahal”. In de Septuaginta wordt dit woord vertaald met het “ekklesia”. Dit woord komt in het Nieuwe Testament veelvuldig terug en is dan in het Nederlands vertaald als “gemeente”. In die nieuwtestamentische gemeenten komen gelovige Joden en gelovigen uit de volken bij elkaar. Zij vormen een eenheid, het Lichaam van Christus, maar behouden ieder hun unieke roeping en rol.

Historisch premillenialisme

Bij het “grote verhaal” behoort ook een beschrijving van de afloop. Die afloop kunnen we vinden in het boek Openbaring. Het gaat dan over de terugkeer van de Messias en het duizendjarige vrederijk dat zal aanbreken. Over dat vrederijk zijn meerdere visies in omloop. Doorgaans worden ze aangeduid als : amillenialisme, postmillennialisme, preterisme, enz. In het boek wordt een lans gebroken voor het “historisch premillennialisme”. Dat is de visie dat de Messias zal terugkeren na een periode van verdrukking om een letterlijk messiaans rijk in te luiden. Bij de wederkomst worden gelovigen opgenomen om Jezus in de lucht te verwelkomen. Aan het slot van het duizendjarige rijk wordt de satan voor een korte tijd losgelaten. Uit Openbaring 21 en 22 blijkt dat alles zal worden hersteld en dat God bij de mensen zal wonen.

Leeservaring

Er konden maar enkele punten uit dit boek worden aangestipt. Het boek bevat nog heel veel meer interessante gezichtspunten. Wat het boek uniek maakt is, dat de schrijver een overkoepelend verhaal van de Bijbel neerzet dat vrij wil zijn van supersessionisme (vervangingsleer). Het is bovendien een goed gedocumenteerd verhaal dat vlot wegleest. Zijn er geen verbeterpunten? Jawel. Het boek bevat uitsluitend verwijzingen naar Engelstalige publicaties, met uitzondering van de Bijbelteksten en één verwijzing naar een vertaald boek van David Stern. Dat kan voor een deel van het lezerspubliek lastig zijn. Daarnaast is het boek in een antithetische stijl geschreven: “het is niet dit of dat, maar…etc.” Dat houdt de lezer alert en bouwt de spanning op. Tegelijkertijd kan het – als het je eenmaal opvalt – op den duur weerstand opwekken.

Het boek is vooral bedoeld voor gelovigen uit de volken en Messiaanse-Joodse volgelingen van Jezus/Yeshua. Het is niet gericht op Joden die Torah-getrouw leven, maar Jezus/Yeshua niet (h)erkennen als Messias.

De restaurationistische theologie is een mooi voorbeeld van een post-supersessionistische theologie. Er zijn meer voorbeelden. Denk aan de belangwekkende studies van Paul M. van Buren en van F-W. Marquardt. Voor wie echter meer wil weten van het restaurationisme is het boek van Van Wessem een aanrader.

 

Copyright © Jules Isaac Stichting. Dit artikel mag gedownload en geprint worden voor persoonlijk gebruik. Er mag uit geciteerd worden met bronvermelding. De tekst mag niet elders worden gepubliceerd zonder schriftelijke toestemming van de Jules Isaac Stichting.


Boekrecensie: Jesus the Jew in Christian Memory door Barbara U. Meyer

Door: Jan van Herk, bestuurslid Jules Isaac Stichting

Jesus the Jew in Christian Memory door Barbara U. Meyer
Barbara U. Meyer, Jesus the Jew in Christian Memory, Theological and Philosophical Explorations, Cambridge University Press, 2020 (hardcover), 2022 (paperback), 226 p.

Auteur

Dr. Barbara U. Meyer (geb. 1968) is Associate Professor in Religious Studies aan de Tel Aviv University in Israël. Ze is in 2002 gepromoveerd aan de Ruprecht-Karls Universiteit in Heidelberg op een vergelijkende studie over de Christologie van Paul M. van Buren en van Friedrich-Wilhelm Marquardt. Vanwege de betekenis van haar werk voor de relatie tussen Joden en Christenen kreeg dr. Meyer in 2025 de Seelisberg Prize. Deze prijs is genoemd naar de historische conferentie die in 1947 plaatsvond in de Zwitserse plaats Seelisberg. (Die conferentie heeft geleid tot de publicatie van tien punten, waarin de kerken worden opgeroepen om te werken aan een revisie van de kerkelijke leer over de Joden. De centrale figuur in deze conferentie was Jules Isaac, de man naar wie onze Stichting is genoemd. Zie:  De heilige missie van Jules Isaac: Jezus en Israël onopgeefbaar verbonden

Barbara Meyer duidt zichzelf aan als een “anti-missionaire christelijke theologe”.

Over het boek

Barbara Meyer onderzoekt in dit boek de betekenis en de theologische consequenties van het feit dat Jezus als een Jood is geboren. Haar onderzoek gaat niet zozeer over wat er feitelijk in de eerste eeuw van onze jaartelling is gebeurd. Het gaat vooral over de vraag hoe het Joodse leven, lijden en sterven van Jezus in de christelijke theologie is verbeeld en in de liturgie “in gedachtenis” wordt gehouden. Anders gezegd: het gaat over de “christian memory”, een begrip dat uitgewerkt is door de R.K. theoloog Johann-Baptist Metz (1928-2019).

De keuze voor de “christian memory” is wel even wennen. Veel publicaties gaan over de “historische” Jezus, dus over de vraag wat er over hem bekend is uit historische bronnen. De laatste jaren komt er echter meer aandacht voor de vraag hoe Jezus in gedachtenis wordt gehouden. Zo zien gelovigen in een arm land hem als iemand die – net als zij – eenvoudig heeft geleefd. Gelovigen in een dictatoriaal land zien hem als iemand die – net als zij – geleden heeft en met hen medelijdt. Er bestaat dus zoiets als een christelijke herinneringscultuur.

De wet

Aan de Reformatie hebben we de leer van “rechtvaardiging door het geloof alleen” te danken. De wet/Thora is ondergeschikt geworden. Volgens het Nieuwe Perspectief op Paulus heeft de christelijke traditie Paulus vaak gelezen vanuit de vraag: “Hoe kom ik in Gods verbondsvolk?” Paulus zelf spreekt echter vooral over de vraag: “Hoe functioneert Gods verbondsvolk?” De wet regelt het leven binnen het verbond, niet de toegang ertoe. Meyer merkt op dat deze ontdekking weliswaar heeft geleid tot een revisie van de Lutherse hermeneutiek, maar dat de tegenstelling tussen wet en evangelie nog recht overeind staat.

De negatieve houding over de wet in de christelijke theologie ziet Meyer als problematisch. Omdat de dogmatische opvattingen over de wet niet uitdrukkelijk verwijzen naar Joden of naar jodendom is er op een subtiele wijze anti-judaïsme in de geloofsleer geslopen.

Meyer wijst erop dat Jezus leefde als een wetsgetrouwe, halachische Jood. Dat zou christenen moeten aanmoedigen om Joden die halachisch willen leven te respecteren, en – meer dan dat – ervoor te zorgen dat Joden in hun omgeving alle ruimte krijgen om de wet te onderhouden.

Waardering

De bovenstaande onderwerpen vormen slechts een beperkte selectie uit de vele inzichten die Barbara Meyer in haar boek aanreikt. De rijkdom en diepgang van haar werk nodigen uit om nog tal van andere thema’s te bespreken. Meyer is al enkele decennia betrokken in onderzoek en onderwijs op het gebied theologie en filosofie, met name waar het gaat over de verhouding tussen jodendom en christendom. Het boek is een aanrader. Voorkennis over het gedachtegoed van denkers als Levinas, Van Buren en Marquardt is een pré.

 

Copyright © Jules Isaac Stichting. Dit artikel mag gedownload en geprint worden voor persoonlijk gebruik. Er mag uit geciteerd worden met bronvermelding. De tekst mag niet elders worden gepubliceerd zonder schriftelijke toestemming van de Jules Isaac Stichting.


Boekrecensie: According to the Scriptures door Paul M. van Buren

Door: Jan van Herk, bestuurslid Jules Isaac Stichting

According to the Scriptures door Paul M. van Buren Paul M. van Buren, According to the Scriptures, The Origins of the Gospel and of the Church’s Old Testament, Eerdmans, 1998, 150 p.

Auteur

Paul M. van Buren (1924-1998) is een Amerikaanse theoloog, die 22 jaar systematische theologie doceerde aan de Temple University, Philadelphia, Pennsylvania. Hij promoveerde in 1957 bij Karl Barth in Basel. In de loop van zijn carrière kwam hij in contact met het levende Jodendom en dat leidde tot een ommekeer in zijn denken. Hij kwam tot de conclusie dat er een fundamentele herbezinning moest plaatsvinden van de hele christelijke theologie. Vervolgens schreef hij een driedelig werk over een “nieuwe theologie” onder de titel “A Theology of the Jewish-Christian Reality”. Het eerste deel kwam uit in 1980. Het laatste in 19881.

Over het boek

Het boek dat voor ons ligt is geschreven in 1998, kort voor zijn overlijden. Het is in die zin een uniek boek. Mogelijk de meest rijpe vrucht van jarenlange diepgaande theologische bezinning op de relatie jodendom en christendom. En vooral van het willen vinden van werkelijk bijbelse antwoorden op het vervangingsdenken. Hoewel het boek inmiddels al bijna dertig jaar oud is, is het nog steeds nieuw verkrijgbaar.

Het is Van Buren opgevallen dat er in de brieven van Paulus en de andere apostelen en tevens in de – later op schrift gestelde – Evangeliën regelmatig de zinsnede voorkomt “overeenkomstig de Schriften”. Een bekend voorbeeld is 1 Kor. 15: 3-5 (HSV), waar we lezen:

3 Want ik heb u ten eerste overgeleverd wat ik ook ontvangen heb, dat Christus gestorven is voor onze zonden, overeenkomstig de Schriften,
4 En dat Hij begraven is, en dat Hij opgewekt is op de derde dag, overeenkomstig de Schriften,
5 En dat Hij verschenen is aan Kefas, daarna aan de twaalf.

Tot tweemaal toe lezen we in deze passage “overeenkomstig de Schriften”. Naar welke Schriften verwijst Paulus eigenlijk? Om het antwoord op die vraag te kunnen achterhalen, heeft Van Buren geprobeerd zich een voorstelling te maken van de situatie na de kruisiging, opstanding en hemelvaart van Jezus. Hoe hebben de leerlingen dat ervaren? We weten dat ze verward en bevreesd waren. Uit de Evangeliën en Handelingen weten we ook dat ze nog onderwijs kregen van de Opgestane. Onder meer uit Mozes en al de profeten (Luk. 24: 27). Maar wat er precies werd gezegd is niet aan ons overgeleverd. We weten dus ook niet precies waarop Paulus zijn verwijzingen baseerde.

De binding van Izak

Van Buren gaat ervan uit dat Paulus zich baseerde op een evangelie (met een kleine “e”) dat aan hem is overgeleverd. Dat is een hypothese. Het pre-paulinische evangelie zou gebaseerd zijn op een interpretatie van de Schriften die een verklaring moest geven van de gebeurtenissen rond Jezus en die aansluit op de Joodse exegese in de tweede tempelperiode. Van Buren veronderstelt dat in dit pre-paulinische evangelie de akeda, de geschiedenis van de binding van Izak (Gen. 22), een belangrijke rol speelt. Er zitten in deze geschiedenis meerdere elementen die passen bij de gebeurtenissen rond Pasen: het offeren van een geliefde zoon, een vervangingsoffer (de ram in de struiken) en de “wederopstanding” van Izak. Zelfs de “losprijs”-gedachte is aan deze geschiedenis verbonden. Zo blijkt uit het niet-canonieke geschrift 4 Makkabeeën. Van Buren erkent dat de binding van Izak niet letterlijk door Paulus wordt aangehaald, maar hij ziet in de brieven van Paulus wel regelmatig “akeda”-taal.

Van Buren heeft geen moeite met de typologische, figuratieve lezing van de Joodse geschriften. Een typologische uitleg van de akeda vindt hij niet vreemd. De vroege Joodse volgelingen van Jezus brachten met deze uitleg op unieke wijze het akeda-motief met Jezus in verband. In latere eeuwen is de Christelijke kerk de Schriften echter zodanig gaan lezen dat er maar één interpretatie mogelijk is.

Duale interpretatie

Van Buren meent dat veel teksten in zowel in het Oude als het Nieuwe Testament zich lenen voor een “duale interpretatie”. Je kunt ze zodanig interpreteren dat je recht doet aan de geschiedenis van God met zowel het Joodse volk als met de Christelijke kerk. Hij bespreekt daarvan enkele voorbeelden. Zijn boodschap is dat je het Nieuwe Testament moet interpreteren vanuit het Oude Testament. Hij gaat daarin heel ver. Als er in het Nieuwe Testament anti-Judaïstische uitdrukkingen staan, dan moet je die negeren op basis van het Oude Testament. We mogen niet vergeten, zegt hij, dat hoewel Gods volk altijd een “probleem was voor God” (zo formuleert Van Buren dat op p.134), ze altijd Gods eerste liefde zijn gebleven.

Waardering

Hoe moet je dit boek waarderen? Het boek brengt je begrip bij voor de discipelen van Jezus, die in verwarring waren door de gebeurtenissen rond Pasen. Zij hebben geprobeerd om die gebeurtenissen te duiden als zijnde “overeenkomstig de Schriften”. Van Buren zet overtuigend uiteen op welke manier de discipelen de Schriften lazen: op een typologische en figuratieve manier. Zoals gebruikelijk in die tijd. Dat is heel fascinerend. Van Buren vraagt begrip voor deze manier van lezen en roept Joden en Christenen op om voortdurend met elkaar in dialoog te blijven en met elkaar te zoeken naar de betekenis van Gods handelen in de wereld.
Van Buren heeft in de tachtiger jaren van de vorige eeuw een enorme prestatie geleverd door een “nieuwe theologie” te formuleren, die vrij is van het vervangingsdenken. Zijn driedelig boekwerk is toegankelijk geschreven, maar vergt best wat geduld en uithoudingsvermogen. Het boek According to the Scriptures is beknopt (150 pagina’s), toegankelijk geschreven en geschikt voor een eerste kennismaking met zijn gedachtegoed. Een prachtig boek!

 

1. De titels van de drie delen zijn: Vol.1: Discerning the Way (1980), Vol.2: A Christian Theology of the People Israel (1983) en Vol.3: Christ in Context (1988).

 

Copyright © Jules Isaac Stichting. Dit artikel mag gedownload en geprint worden voor persoonlijk gebruik. Er mag uit geciteerd worden met bronvermelding. De tekst mag niet elders worden gepubliceerd zonder schriftelijke toestemming van de Jules Isaac Stichting.


Studiedag met Bart Gijsbertsen over Geloven met een Hebreeuws ijkpunt

Zaterdag 8 oktober in de Poortkerk te Veenendaal

We zijn verheugd eindelijk weer een studiedag te kunnen aankondigen. En niet minder blij zijn we dat Bart Gijsbertsen, emeritus predikant en theoloog, zich bereid verklaard heeft deze dag twee lezingen te verzorgen. Het precieze onderwerp en programma staan nog niet vast maar het zal in ieder geval ook gaan over ‘geloven met een Hebreeuws ijkpunt’. En er zullen naast Bart Gijsbertsen nog enkele theologen en/of predikanten aan deze dag meewerken. Zet u de datum van 8 oktober 2022 alvast in uw agenda.

Bart Gijsbertsen is heel zijn werkzame leven lang predikant geweest en heeft zich jarenlang intensief bezig gehouden met de grote vragen rond de verhouding Kerk en Israël. Die vragen spelen nog steeds. De hele Bijbel is door Joden geschreven maar dat komt lang niet altijd tot uiting in de christelijke Bijbeluitleg. Heel anders is dat in het drieluik dat Gijsbertsen sinds 2015 het licht deed zien. In drie prachtige toegankelijk geschreven boeken geeft Gijsbertsen woorden aan wat je met recht ‘christelijk geloven met een Hebreeuws ijkpunt’ kunt noemen. Het hele drieluik staat in het teken van een zoeken naar herbronning; een christelijke uitleg van de Bijbel die verbinding zoekt met zijn Hebreeuwse bron. Gijsbertsen weet daarin telkens synagoge en kerk, Thora en evangelie op bijzondere en vruchtbare wijze met elkaar in gesprek te brengen. Hoe nodig is dat luisteren naar de ander!

Gijsbertsen gaat bij dit alles niet over een nacht ijs, er zitten vele jaren studie achter wat hij schrijft. Zo heeft hij zich onder meer grondig verdiept in de Joodse bronnen. Wat zijn boeken echt bijzonder maakt is de wijze waarop hij belangrijke nieuwe theologische inzichten rond Jezus, Kerk en Israël makkelijk toegankelijk en op aanstekelijk wijze op papier weet te zetten.
Er zit veel denkwerk achter, maar die studie zit de lezer nergens in de weg. Gijsbertsen verstaat als geen ander de kunst om de niet theologisch geschoolde lezer aan de hand mee te nemen. En hem/haar niet alleen rijke kost voor het hoofd maar zeker ook voor het hart te bieden. Keer op keer verrast hij met nieuwe vaak fascinerende inzichten rond Jezus, Kerk en Israël. Het is een verademing hoe bij hem het eeuwig verbond van God met het Israël van toen en het Joodse volk van nu, niet op gespannen voet staat met de belijdenis dat Jezus de Messias is voor Jood en niet-jood. Jezus is een Jood, stelt Gijsbertsen met nadruk, en Hij is niet los te zien van Israël. En Israël is volgens Gijsbertsen niet los te zien van Hem. Het is verrassend om te zien hoe het denken van Bart Gijsbertsen vaak aansluit bij dat van Mark Kinzer zonder dat de twee elkaar en elkaars werk kenden. Ook dat is bijzonder te noemen.

Ik durf de stelling aan dat Gijsbertsen er als geen ander in is geslaagd om dit zo dringend noodzakelijke nieuwe denken aangaande Israël in toegankelijke taal woorden te geven. Denken waarin van het vervangingsdenken werkelijk afscheid wordt genomen en een nieuw, vernieuwd Bijbels denken wordt geboden. Het is de niet geringe verdienste van Gijsbertsen dat deze inzichten nu voor een breed lezerspubliek beschikbaar zijn gekomen. Zijn boeken weerspiegelen een boeiende zoektocht naar een christelijke Bijbeluitleg die wortelt in de Joodse traditie. Niet dat hiermee het laatste woord hierover gezegd zou zijn, dat is het laatste wat Gijsbertsen zelf zou willen beweren. Blijf vooral zelf nadenken en lees mij kritisch, zegt hij zijn lezers. Maar wat een hoeveelheid aan rijke stof levert hij hiervoor! Veel meer van en over Bart Gijsbertsen kunt u vinden op zijn website www.bartgijsbertsen.nl. Daar is veel te vinden, maar als ik u een enkele tip mag geven: download in ieder geval zijn bijzondere boekje ‘Andersom denken’.

We zien u graag op 8 oktober.

Lees de boekrecensie: ‘Een verrassende ontdekking: Een fascinerend drieluik door Bart Gijsbertsen’ >


Boekrecensie: Een verrassende ontdekking: Een fascinerend drieluik door Bart Gijsbertsen

Door: Jeroen Bol, voorzitter Jules Isaac Stichting

Het complete Drieluik van Bart Gijsbertsen met de drie boeken Een heidense uitdaging,Luisteren bij maanlicht en het boek Van zilveren sporen.

Een heidense uitdaging, leven met de God van Israël, Uitgeverij Royal Jongbloed, 2015

Luisteren bij maanlicht, een gang door het kerkelijk jaar met een oor naar de synagoge, Uitgeverij Van Warven, Kampen, 2019

Van zilveren sporen, een gang door het synagogale jaar met een oor naar de kerk, Uitgeverij Van Warven, Kampen, 2020

Ik heb Bart Gijsbertsen, emeritus predikant en theoloog, maar heel recent ontdekt en vraag me nu af hoe het mogelijk is dat ik niet eerder van hem had gehoord. Vreemd genoeg attendeerde niemand me op hem en zijn boeken. Maar ik heb de afgelopen paar jaar vrees ik ook zelf een beetje zitten slapen. Want wat een rijkdom aan inzichten tref ik bij hem aan, en hoe fris geschreven! Niet vaak ben ik een auteur tegengekomen die belangrijke theologische diepe inzichten zo begrijpelijk op papier weet te zetten. Het maakt de leeservaring tot een smakelijke maaltijd, gemakkelijk behapbaar. De lichte toets waarmee Gijsbertsen schrijft maakt zijn boeken zeer toegankelijk, De uitgever noemt Gijsbertsens aanpak in de eerste twee boeken een ‘meditatieve uitleg van Bijbelteksten’. Het zijn korte stukjes van doorgaans vier pagina’s die zich ook gemakkelijk afzonderlijk laten lezen. Het derde deel, ‘Van zilveren sporen’, bevat de geredigeerde teksten van ‘Leerdiensten Torah en Evangelie’ die Gijsbertsen samen met zijn collega Leon Eigenhuis in Kampen heeft mogen leiden. Het is zonder meer bijzonder hoe hij synagoge en kerk, Tenach en Nieuwe Testament en Talmoed vruchtbaar met elkaar in gesprek weet te brengen. En hoe belangrijk is dat gesprek!

Bart Gijsbertsen (1951) is heel zijn werkzame leven predikant geweest. Ruim de helft daarvan heeft hij zich intensief bezig gehouden met de vragen rond Kerk en Israël. Op dat gebied is hij jarenlang ook zeer actief geweest om de cruciaal belangrijke plaats van Israël hoger op de kerkelijke agenda te krijgen. Ik raad een ieder aan om de website van Bart Gijsbertsen te bezoeken, www.bartgijsbertsen.nl. Daar vind je meer informatie over hemzelf en een schat aan boeiend en heel toegankelijk materiaal. Met name het boekje ‘Andersom denken’ dat daar in PDF te downloaden is kan ik zeer aanbevelen. Download ‘Andersom denken’ >

Maar heel in het bijzonder wil ik de drie prachtige toegankelijk geschreven boeken aanbevelen die hij sinds 2015 schreef. In 2015 verscheen het eerste deel met de titel ‘Een heidense uitdaging, leven met de God van Israël’. Het kostelijke boek bevat vijftig meditatieve Bijbelstudies van elk vier pagina’s waarin Gijsbertsen telkens weer verrast met het delen van belangwekkende nieuwe inzichten die vrucht zijn van zijn vier decennia intensief bezig zijn met de grote vragen rond Kerk en Israël. Ik noem een boek niet gauw een goudmijn maar dit boek verdient deze kwalificatie met vlag en wimpel.
Het tweede deel van het drieluik verscheen in 2019 onder de titel ‘Luisteren bij maanlicht, een gang door het kerkelijk jaar met een oor naar de synagoge’. Eveneens een heel rijk boek.
Onlangs kwam als klap op de vuurpijl het derde deel uit: ‘Van zilveren sporen’. De ondertitel luidt ‘een gang door het synagogale jaar met een oor naar de kerk’. Ook een juweel van een boek, ik kan niet anders zeggen.

Op de achterkant van de boeken lees ik onder meer het volgende: “De hele Bijbel is door Joden geschreven, maar dat komt niet altijd duidelijk uit in de christelijke Bijbel. Een heidense uitdaging neemt de lezer mee op een zoektocht die hier wél recht aan doet. Decennialang studeren en preken leidt hier tot een geestelijk testament dat toegankelijk is voor een breed publiek. In ‘Luisteren bij maanlicht’ zet Bart Gijsbertsen zijn zoektocht voort naar een theologie waarin het volk Israël met zijn tradities, gedenkdagen en feesten de plaats krijgt die het toekomt. ‘Geloven met een Hebreeuws ijkpunt’. Zo vatte een interviewer de boeken van Bart Gijsbertsen samen. Ze weerspiegelen een boeiende zoektocht naar een christelijke Bijbeluitleg die wortelt in de Joodse traditie.”

In de inleiding bij ‘Van Zilveren sporen’ schrijft Gijsbertsen: “Met dit boek leg ik de laatste hand aan een drieluik. Met ‘Van zilveren sporen’ is mu ook het middenpaneel klaar; na ‘Een heidense uitdaging’ (linker paneel) en ‘Luisteren bij maanlicht’ (rechter paneel). En het hele drieluik staat in het teken van een zoeken naar herbronning; een christelijke uitleg van de Bijbel die verbinding zoekt met zijn Hebreeuwse bron. Bij de presentatie van ‘Luisteren bij maanlicht’ vertelde drs. Joke Scheepstra (oud universitair docent Judaïca) in haar toespraak van een jongetje dat op het dak van de sjoel was geklommen om via de schoorsteen iets te horen van wat daarbinnen werd gezegd. Zij vond mij wel wat lijken op dat jongetje. Ik denk dat ze daar gelijk in heeft.
Zie mij dus maar als een Veluwse jongen die trouw naar de kerk gaat. Maar hij klimt ook steeds op het dak van het leerhuis. Omdat zijn dominee het zo weinig heeft over de Tenach. En omdat zijn dominee dat gedeelte van de Bijbel Oud Testament noemt, terwijl dat gedeelte in de synagoge nu juist de Bijbel is. En omdat die Veluwse jongen heeft gehoord dat Jezus naar zijn gewoonte altijd in de synagoge aanwezig was, waar die Tenach dus zijn enige Bijbel was.”

Ik heb de afgelopen vijftien jaar heel veel verhelderende theologische boeken gelezen in mijn zoektocht naar een Bijbels verantwoorde manier van Bijbel uitleg die werkelijk vrij is van vervangingsdenken, een nieuwe manier van de Schrift uitleggen waarin Israël, het Joodse volk de centrale plaats krijgt die het toekomt. Ik heb heel veel aan verschillende van die boeken gehad maar ze hadden helaas een ding gemeen: ze waren nagenoeg altijd te moeilijk voor de lezer die niet theologisch geschoold is. Bart Gijsbertsen is er in geslaagd om de belangrijke nieuwe theologische inzichten aangaande de verhouding Kerk en Israël, jodendom en christendom, in heel begrijpelijke taal en dan ook nog eens aanstekelijk op papier te zetten. Dat is goud waard en ik kan zijn boeken dan ook warm aanbevelen.

De boeken zijn eenvoudig te bestellen bij de uitgever, www.uitgeverijvanwarven.nl of gewoon bij uw plaatselijke boekhandel.

Een heidense uitdaging, leven met de God van Israël, ISBN 9789063537173 (paperback/e-book, 200 PAGINA’S), 2015

Luisteren bij maanlicht, een gang door het kerkelijk jaar met een oor naar de synagoge, ISBN 978 94 92421 71 5, (paperback, 300 PAGINA’S), 2019

Van zilveren sporen, een gang door het synagogale jaar met een oor naar de kerk, ISBN 978 94 92421 96 8, (paperback, 350 PAGINA’S), 2020

Copyright © Jules Isaac Stichting. Dit artikel mag gedownload en geprint worden voor persoonlijk gebruik. Er mag uit geciteerd worden met bronvermelding. De tekst mag niet elders worden gepubliceerd zonder schriftelijke toestemming van de Jules Isaac Stichting.


Boekrecensie: ‘Zegen door Israël; wat christenen moeten weten over Israël’

ds. Oscar Lohuis, Goed Nieuws Bediening

Tijdens een retraite in Jeruzalem begin 2020 heeft ds. Oscar Lohuis in enkele weken tijd grotendeels dit buitengewoon goed leesbare boek geschreven, geïnspireerd door het land waar hij verbleef. Als rondreizend predikant en bijbelleraar geeft Lohuis al jarenlang onderwijs over Bijbelse thema’s. Daarbij heeft de positie van Israël in de Bijbel, de rol van Israël in Gods verlossingsplan en het belang daarvan voor de Kerk een prominente plaats. Het vorig jaar verschenen boek sluit hierop aan. Het is bedoeld als een inleiding op het onderwerp, dat de bezinning over Israël kan stimuleren. Uit het boek spreekt meer dan alleen het overdragen van kennis – hoe interessant, relevant en soms verrassend ook; Lohuis laat hier ook zijn hart en zijn diepe verlangen spreken, al in de inleiding: “Mijn hoop en gebed is […] dat deze ontdekkingen ons verder zullen brengen op de weg van verootmoediging, terugkeer naar de Bijbel en voorbede voor het Joodse volk, Israël en de vrede van Jeruzalem”.
Zegen door Israël leent zich uitstekend voor bezinning, persoonlijk en in kleine groepen. De 22 hoofdstukken zijn kort en behandelen ieder een specifiek thema, afgesloten met een gebed. Het oude en het nieuwe verbond, zegen via Israël, bewogenheid met het Joodse volk, geestelijk herstel, toekomstverwachting en andere zaken komen in het boek aan de orde. Lohuis bewijst zichzelf als bijbelleraar door steeds weer de Bijbel zelf te laten spreken bij de soms ingewikkelde materie, die hij vervolgens helder en begrijpelijk weet te verwoorden. Het mag dan een ‘inleiding’ heten, het boek blijft beslist niet aan de oppervlakte!
Ik sluit me graag aan bij Lohuis: “Moge dit boek door de Heere, onze God, de God van Israël, […] gebruikt worden, tot bemoediging van velen, tot opbouw en vernieuwing van de Gemeente van Jezus Christus en tot zegen van Israël en het Joodse volk”.

Meer informatie en bestellen: www.goednieuwsbediening.nl/nieuw-boek-oscar-lohuis

ISBN: 978 90 82000 32 0 (paperback, 176 PAGINA’S, €12,95), 2020

Copyright © Jules Isaac Stichting. Dit artikel mag gedownload en geprint worden voor persoonlijk gebruik. Er mag uit geciteerd worden met bronvermelding. De tekst mag niet elders worden gepubliceerd zonder schriftelijke toestemming van de Jules Isaac Stichting.


Boekrecensie: ‘Israël in het hart van de kerk. Jezus in het hart van Israël’

Mark Kinzer, Scholten Zwolle 2020, 182 blz., €16,50

In deze bundel wordt het gedachtengoed van Mark Kinzer voor het eerst in het Nederlands onder de aandacht gebracht. Kinzer is een toonaangevende Messiaans-Joodse theoloog, medeoprichter van het Messianic Jewish Theological Institute in de VS en van het wereldwijde Messiaanse platform, bekend als de Helsinki Consultation. Sinds 2005 heeft hij in diverse publicaties aandacht gevraagd voor het theologische belang van de aanwezigheid van een Joodse gemeenschap binnen het lichaam van Christus. Hij pleit voor een ‘bilaterale ecclesiologie’, waarin er een eigen plaats is voor Joden en heidenen binnen de éne gemeente van Christus. In 2015 sprak hij tijdens een symposium van de Jules Isaacstichting. De lezingen die hij toen hield zijn nu beschikbaar door de inspanningen van de directeur van deze stichting, Jeroen Bol. Naast de lezingen van Kinzer bevat de bundel een interview met hem van de hand van Bol, evenals een informatieve historische schets van twintig eeuwen Messiaans Jodendom ‘in vogelvlucht’.
Elk van de lezingen begint met een grondige bespreking van een Bijbelgedeelte. De titel van het boek vormt er de rode draad in: doordat Jezus woont in het hart van Israël, ook vandaag, is Israël present in het hart van de kerk. Daarvoor hoeft men geen Israëltheologie te ontwerpen. Dit is de werkelijkheid, gegeven met het feit dat Jezus Joods is en nog steeds levend present te midden van het Joodse volk. Elk moment dat de Thora opengaat, is Hij daar. Voor Mark Kinzer zelf werd dit duidelijk door een persoonlijke ervaring, waarover hij vertelt in een van de lezingen. De kracht van de lezingen ligt in de wijze waarop hij die blijvende verbondenheid van Jezus met het hele Joodse volk theologisch doordenkt en relevant weet te maken voor de kerk van vandaag.
Kinzer begint met een aantal profetieën uit het OT. Jezus vereenzelvigt zich met het Joodse volk, representeert dat en vult aan waar Israël tekort schoot. Echter niet om Israëls geschiedenis daarmee te vervangen en het Joodse volk terzijde te schuiven, want ook in de toekomst blijft Jezus met hetzelfde volk verbonden. Zijn leven is niet alleen een vervulling van deze geschiedenis in retrospectief, maar ook prospectief: in wat Hij doet weerspiegelt zich wat Israël nog tegemoet zal gaan. De eenheid en verbondenheid wordt door de vervulling dus niet afgeschaft. Het is ontroerend om te lezen hoe Kinzer verwacht dat Israël dat op enig moment zal ontdekken. Zoals Jozef zich bekendmaakte aan zijn broers, terwijl hij al lang met hén begaan was, zo hoopt hij dat Jezus zich ook eenmaal ten volle bekend zal maken aan zijn volk: ‘Ik ben het, de Messias, jullie broeder’ (40).
Vanuit de brieven aan de Efeziërs en aan de Romeinen laat Kinzer zien hoe deze blijvende verkiezing van Israël verbonden is met de verkiezing van de gemeente van Christus, uit Joden en heidenen. Door het niet volledig binnengaan van Israël in de verlossing worden volgens Paulus nu ook heidenen bereikt met het evangelie. Zij mogen delen in wat Israël eerder al ontving. Met als doel dat uiteindelijk de hele schepping, Joden en heidenen, God de lof zullen toezingen (Rom. 15:8,9). Het geheimenis van de eenheid van Jood en heiden in de gemeente van Christus (in Ef. 3:6) is een profetisch teken van de verzoening van alle dingen in Christus, waarover Efeziërs 1:9,10 spreekt, ook als een geheimenis (96).
Daarmee zet Kinzer de verbondenheid van Joden en heidenen in de gemeente vandaag in een bijzonder perspectief. Hij verbindt dit perspectief evenwel met een vraag: kunnen Joden voluit als Jood blijven leven, door zich aan de Thora te houden, en tegelijk lid zijn van de christelijke gemeente? In Handelingen 15 werd aan niet-Joden alleen opgelegd, wat volgens het OT (Lev. 17,18) aan vreemdelingen gevraagd mocht worden in de gemeente (55). Zestig jaar later waren de rollen opeens omgedraaid in de kerk. Het leek erop dat het verdacht was om je als Jood nog aan de regels van de Thora te houden. En nog enige tijd later werd het houden van de wet aan Joden verboden, als zij Jezus wilden volgen, zoals ook blijkt uit het historische overzicht van de Messiaanse beweging (153).
Nu er voor het eerst sinds 20 eeuwen een voluit Joodse gemeenschap is waarin Jezus beleden wordt, is er een nieuwe kans voor de kerk om hierop te reageren. De bundel legt die uitdaging in ons midden. Er zijn exegetische verrassingen in te vinden, waar allicht ook kanttekeningen bij te plaatsen zijn. Het is vooral te hopen dat het gesprek over de vraag die Kinzer hierin stelt zal worden voortgezet, mogelijk tijdens een nieuw symposium van de Jules Isaacstichting.

Michael Mulder, doceert Nieuwe Testament en Kerk en Israël aan de Theologische Universiteit te Apeldoorn en aan de CHE en is verbonden aan het Centrum voor Israëlstudies

Met toestemming overgenomen uit Inspirare. Tijdschrift voor charismatische & evangelische theologie, nummer 03 – 2020.  www.tijdschriftinspirare.nl

Copyright © Jules Isaac Stichting. Dit artikel mag gedownload en geprint worden voor persoonlijk gebruik. Er mag uit geciteerd worden met bronvermelding. De tekst mag niet elders worden gepubliceerd zonder schriftelijke toestemming van de Jules Isaac Stichting.


Boekrecensie: ‘Hoe denken wij?’

Jacob Keegstra (Scholten Uitgeverij)

Door: Ds. R.R. Maathuis

‘Hoe denken wij’? Jacob Keegstra (Scholten uitgeverij)

Met dit boek laat Keegstra op overtuigende wijze zien hoe ons denken niet alleen door bijbel kan worden gevormd maar ook diepgaand door de cultuur is misvormd. Hierbij is een trage manier van lezen wel de beste manier om veel uit het boek te halen. Bovendien is het een aanrader om het boek met anderen te lezen, elkaar bevragend en opscherpend. Ook de verwerkingsvragen aan het einde van ieder hoofdstuk zijn waardevol om je de stof eigen te maken.
De meeste aandacht wordt besteed aan het ‘Hebreeuws denken’, het eer­ste deel (ongeveer 100 pagina’s). Het Griekse denken in het tweede deel moet het met de helft doen. Bovendien wordt het Griekse denken in dat tweede deel nog eens met het Hebreeuwse denken gecon­fronteerd waardoor het bijbels den­ken nog meer ruimte krijgt. Dit schrijf ik niet als kritiek! Zelf ben ik niet zo filosofisch ingesteld (bij het gedeelte over Nietzsche raakte ik zelfs verveeld) en haal ik mijn hart helemaal op aan de gedegen uitleg van het Hebreeuws denken. Dán ben ik klaarwakker. En met de aangeboden bijbelse kennis wordt het wel heel duidelijk (een grote plus van het boek!) hoe diepgaand onze maatschappij (en wij!) door het Griekse den­ken is beïnvloed. En dus moeten wij ons bekeren en komen tot een vernieuwing van ons denken.
De schrijver heeft mij zeker ‘eyeopeners’ gegeven. Ik noem u er twee. In hoofdstuk 2.4 gaat hij in op de compositie van de bijbel. Voor degenen die het eerdere boek van Keegstra (‘Gods woord is één’) hebben gelezen, is dit een korte herhaling. Keegstra breekt een lans voor het profetisch lezen van Gods Woord. De christelijke opbouw van het Oude Testament (wet-geschriften-profeten) ver­sluiert eigenlijk het belang van ‘profetische’ lezing. Als wij de joodse opbouw (wet-profeten-geschiedenis) nemen en als wij ons bovendien realiseren dat de bijbelse focus in het midden staat, dan is er veel voor een profetische lezing te zeggen.
Echter, een daadwerkelijk voorbeeld op p. 152 kan ik niet helemaal mee­maken. De 2300 dagen en nachten in Daniel worden gezien als 2300 jaren. Met een opmerkelijke rekensom komt Keegstra dan uit op het jaar 1976: ‘het jaar dat Israël het heiligdom weer in rechten herstelt en Jeruzalem met de Tem­pelberg weer onder Joods bestuur plaatst’. Nu wordt de opvatting van 2300 ja­ren wel door sommigen gehuldigd maar het is geen gangbare opvatting. En waarom zouden wij de dagen en nachten als jaren opvatten?
Op p. 139 wordt aangegeven dat niet het zien van dingen maar het horen door het Woord van Christus (Rom. 10, 17) het belangrijkste voor het geloofs­leven is. Volgens Keegstra is dit, in het licht van -bijvoorbeeld- comapatienten, bijzonder omdat zij, in hun situatie, tóch kunnen horen. In het pastoraat leer je dat stervenden die ogenschijnlijk onbereikbaar zijn, vaak nog heel lang kunnen horen. Dus zou je kunnen zeggen dat mensen, tot op het laatst, bereikbaar zijn voor God. Toch een mooie gedachte!
Het boek biedt veel materiaal. Aanschaf zal u niet teleurstellen. Ook de heldere druk en dubbele boekflappen maken het boek tot een aantrekkelijk geheel.

Meer informatie en een inkijk exemplaar is te vinden op: scholtenuitgeverij.nl/shop/auteurs/jacob-keegstra/hoe-denken-wij/

ISBN: 978 94 92959 98 0 (paperback/e-book, 200 PAGINA’S), 2020

Copyright © Jules Isaac Stichting. Dit artikel mag gedownload en geprint worden voor persoonlijk gebruik. Er mag uit geciteerd worden met bronvermelding. De tekst mag niet elders worden gepubliceerd zonder schriftelijke toestemming van de Jules Isaac Stichting.


Boekrecensie: ‘Israël en wij’

Willem J. Ouweneel (Scholten Uitgeverij)

Door: Ds. R.R. Maathuis

‘Israël en wij’, Willem J. Ouweneel

Eigenlijk zou ik weleens een weekje met de auteur willen meelopen. Ge­woon eens meemaken hoe hij zijn dagen vult. Hoe laat staat hij op, hoe ziet zijn dag eruit, hoelang drinkt hij koffie met zijn vrouw, doet hij boodschappen, gaat hij weleens op bezoek? Als ik zijn on-voor-stel-bare schrijfproductie zie, kan ik mij hem alleen maar 20 uur per dag achter zijn computer voorstellen. Wat een gedrevenheid! In de nog steeds groeiende rij publicaties, heeft uitgeverij Schol­ten nu een nieuwe titel gepubliceerd: ‘Israël en wij’.
Het boek, met 146 pagina’s, is geen doorwrocht theologisch werk maar een -naar eigen zeggen- samenraapsel van 30 losse stukjes die hij in ongeveer drie jaar voor het Christelijk Informatie Platform heeft geschreven. Zelf geeft hij al aan dat er overlappingen zijn en dat niet alle stukjes even actueel meer zijn. Som­mige stukjes zijn echter wel voorzien van ‘een aanvulling’ die de column een actuele touch geven.
Nu ik het boek heb gelezen, is het mij wel duidelijk dat de lezer van zijn kennis en inzicht kan profiteren. Ouweneel lardeert zijn columns met een on­gekende hoeveelheid feiten. Het boek bevat een enorme uitstorting van kennis. En natuurlijk is informatie zeer op zijn plaats en gezien de vele facetten van de situatie in het Midden-Oosten kan informatie verhelderend werken maar soms vroeg ik mij of het echt zó uitgebreid moest. Gelukkig bestaat het boek niet alleen maar uit informatie. In een soepele schrijftrant verheldert ‘deze school­meester’ (p. 139) Ouweneel tal van zaken. En met dit complexe onderwerp is dat een grote plus!
Gezien de aard van het boekje (een bundel columns) kan ik geen gedegen recensie schrijven. Het samenraapsel leent zich daar niet voor. Vele onder­werpen komen voorbij. Ouweneel heeft ons een dienst bewezen door de dertig stukjes, die over een aantal jaren verspreid zijn geschreven, te bundelen. En de uitgever heeft met deze, met zorg uitgegeven, publicatie (prachtige cover!) ons een titel in de hand gegeven waar iedere christen zijn voordeel mee kan doen. Eén tip: lees het boekje niet in één keer uit, maar lees, gedurende een maand, iedere dag één stukje. Dan krijgt u de meeste profijt van uw aankoop.

Meer informatie en een inkijk exemplaar is te vinden op: scholtenuitgeverij.nl/boeken/israel-en-wij/

ISBN: 978 90 83080 70 3 (paperback, 146 PAGINA’S), 2020

Copyright © Jules Isaac Stichting. Dit artikel mag gedownload en geprint worden voor persoonlijk gebruik. Er mag uit geciteerd worden met bronvermelding. De tekst mag niet elders worden gepubliceerd zonder schriftelijke toestemming van de Jules Isaac Stichting.


Israël in het hart van de Kerk – Jezus in het hart van Israël

Over het boek

Israël in het hart van de kerk

In november 2015 gaf Mark Kinzer vijf onvergetelijke lezingen in Nederland. Voor ons was toen meteen duidelijk dat het om heel bijzondere lezingen ging en dat ze in Nederlandse vertaling in boekvorm beschikbaar moesten komen. Er zijn vele uren gaan zitten in het maken van een goede Nederlandse vertaling van de vijf lezingen. 20 maart 2020 was het dan zover en verscheen bij Uitgeverij Scholten 'Israël in het hart van de Kerk'. De ondertitel luidt 'Jezus in het hart van Israël’. U kunt het boek bestellen bij uitgeverij Scholten als paperback of als E-BOOK.

Mark Kinzer wordt door velen gezien als de meest toonaangevende messiaans-joodse theoloog van dit moment. Met de vijf boeken over Israël en de Kerk die sinds 2005 van zijn hand verschenen zijn heeft hij internationaal diepe indruk gemaakt. Het boek ‘Israel in het hart van de Kerk’ mag een primeur worden genoemd. Het is de eerste keer dat er een boek met materiaal van Mark Kinzer in het Nederlands verschijnt. De vertaalde lezingen bieden een vlot leesbare kennismaking met het denken van deze belangrijke messiaans joodse theoloog. Naast de lezingen bevat het boek tevens de tekst van een lezing van Jeroen Bol over de geschiedenis van 2000 jaar messiaans jodendom en een uitgebreid interview met Mark Kinzer. Meer informatie over Mark Kinzer is te vinden op zijn eigen website markkinzer.com

‘Israël in het hart van de Kerk’ is een gezamenlijke uitgave van de Jules Isaac Stichting en Uitgeverij Scholten. De lezingen zijn vertaald door Jeroen Bol, voorzitter van de Jules Isaac Stichting. Jeroen Bol heeft eveneens de redactie van het boek voor zijn rekening genomen.

Lees ook: Boekrecensie: ‘Israël in het hart van de kerk. Jezus in het hart van Israël’

Citaten van Mark Kinzer uit het boek

  1. Als Messias vertegenwoordigt en belichaamt Jezus het volk Israël. Als Israëls Messias zal Hij Israël naar zijn door God bepaalde bestemming brengen.
  2. In onze tijd zijn we, voor het eerst sinds vele eeuwen, getuige van een nieuw ontluiken van een herstelde voluit Joodse gemeenschap, waarin Jezus beleden wordt, de groeiende beweging van Joden die Jezus als hun Messias belijden. De uitdaging hoe te reageren op deze nieuwe realiteit is nu aan de Kerk.
  3. Ik pleit in al mijn boeken voor een Israël-christologie waarin de rol van Jezus als Messias een onverbrekelijke band tussen Hem en het Joodse volk bevestigt. Dit betekent dat de opgestane Jezus op een speciale wijze aanwezig is onder het Joodse volk.
  4. Vanuit het perspectief van Israël-christologie is Jezus degene die Joden en christenen met elkaar verbindt, want Hij is tegelijk de Koning van de joden en het Hoofd van het Lichaam van Christus.
  5. De ecclesia is in wezen bedoeld als een in vrede levende gemeenschap van Joden en heidenen die met elkaar verzoend zijn, maar zonder dat beiden hun eigen identiteit verliezen. In onze tijd hebben we voor het eerst sinds eeuwen de mogelijkheid dit inzicht terug te winnen en deze gemeenschap van Joden en niet-Joden binnen de ecclesia opnieuw tot leven te brengen.
  6. Jezus en Israël zijn niet van elkaar te scheiden. De verrezen Messias is tevens een Jood. Hij is de Koning der Joden, de Joden horen helemaal bij Hem.
  7. Het ontstaan van de messiaans-joodse beweging in onze dagen creëert een heel nieuwe en unieke kans voor de Kerk.

Inhoudsopgave Israël in het hart van de Kerk

I. Voorwoord 7
    Mark Kinzer
II. Inleiding 9
    Jeroen Bol
III. Over de Jules Isaac Stichting 15
    Jeroen Bol
IV. Over de gebruikte Bijbelvertalingen 19
    Jeroen Bol
1. Jezus in het hart van Israël 21
    Mark Kinzer
2. Messiaans Jodendom: brug tussen de Kerk en Israël? 43
    Mark Kinzer
3. Israël in de Ecclesia – Het getuigenis van de Efezebrief 67
    Mark Kinzer
4. De Ecclesia: Joden en heidenen samen 83
    Mark Kinzer
5. Israël naast de Ecclesia – Het getuigenis van de Romeinenbrief 101
    Mark Kinzer
6. Een bilaterale kerk van christenen uit de Joden en uit de heidenen, een interview met Mark Kinzer 125
7. Twintig eeuwen Messiaans Jodendom in vogelvlucht 141
    Jeroen Bol
8. Epiloog 167
    Jeroen Bol
Bibliografie / Aanbevolen literatuur 173
Aanbevolen websites 181

Aanbevelingsteksten

Mark Kinzer biedt de hoogste kwaliteit die er te vinden is in de bezinning op de plaats van Israël en de kerk. Dit boek plaatst Israël terecht in het hart van de kerk. Christenen zijn Kinzer veel dank verschuldigd.

Arnold Huijgen, hoogleraar systematische theologie aan de Theologische Universiteit Apeldoorn.

In een tijd waarin de discussie over de zogenoemde “onopgeefbare verbondenheid” weer oplaait is het belangrijk te blijven onderzoeken wat de Bijbel zegt over de relatie tussen Jodendom en christendom. Dit boek laat zien dat die relatie dieper gaat dan we lang geneigd waren te denken.

Dineke Houtman, bijzonder hoogleraar Jodendom en Joods-christelijke relatie aan de Protestantse Theologische Universiteit.

Dit is een uniek boek. Het maakt de gedachten van een van de belangrijkste joods-christelijke stemmen nu ook in de Nederlandse taal toegankelijk. Kinzer neemt een opmerkelijk standpunt in met betrekking tot urgente vragen over de relatie christenen en joden en de wijze waarop de kerk zowel één als divers kan zijn.

Henk Bakker, hoogleraar aan de Faculteit Religie en Theologie aan de Vrije Universiteit te Amsterdam.

Paulus bad de gemeente toe, dat ze de omvang en inhoud van de liefde van Christus leert kennen ‘samen met al de heiligen’. Hij zal in het bijzonder gedacht hebben aan de eenheid van Joden en heidenen in het ene lichaam van de gemeente van Christus. Met een blinde vlek voor het Joodse volk, komt de christelijke gemeente aan deze hoogte en diepte en breedte en lengte niet toe. Na eeuwen antisemitisme en vervangingsdenken, is die zoektocht eigenlijk nog maar net begonnen en Kinzer biedt daarbij een boeiende handreiking.

ds. Jacco Overeem, predikant van de Hervormde Gemeente te Woerden (PKN)

De presentie van Messiaanse Joden herinnert de kerk voortdurend aan de verbondenheid met Israël. Krijgen zij ruimte om als Joden te leven in het Lichaam van Christus? Een persoonlijk geschreven pleidooi op basis van een zorgvuldig luisteren naar de Schriften.

Dr. Michael Mulder, docent Nieuwe Testament en Judaïca aan de Theologische Universiteit te Apeldoorn, de Christelijke Hogeschool te Ede, en verbonden aan het Centrum voor Israëlstudies

Mark Kinzer is een gids die je binnenleidt in het diepste wezen van de kerk. Hij laat zien dat de trouw van God aan Zijn oogappel Israël daarin alles bepalend aanwezig is.

Edjan Westerman, auteur van ‘de Messias leren en emeritus predikant binnen de PKN.

Dit boek van Mark Kinzer is een 'must have' voor iedere voorganger en predikant. En voor eenieder die het Messiaans-Joodse denken wil ontdekken of zich er verder in wil verdiepen. Mark Kinzer daagt uit en zet je aan het denken. Warm aanbevolen!

Jaap Bönker, directeur Comité Gemeentehulp Israël- Holland

Als uitlegger van de Schriften diept Kinzer schatten op die onze liefde voor het Woord én voor het volk van God verdiepen. Zelf heb ik destijds met rode oortjes naar deze bescheiden maar krachtige theoloog geluisterd. Met Kinzer heeft God ons echt gezegend. Laat deze zegening niet liggen maar koop en lees!

Ds. René Maathuis (PKN-predikant in Werkendam)

Copyright © Jules Isaac Stichting. Dit artikel mag gedownload en geprint worden voor persoonlijk gebruik. Er mag uit geciteerd worden met bronvermelding. De tekst mag niet elders worden gepubliceerd zonder schriftelijke toestemming van de Jules Isaac Stichting.