Nieuwe boekrecensie: Messiasbelijdende Joden door de eeuwen heen

Er verschijnen met enige regelmaat vernieuwende theologische studies in het Engels vanuit Messiaans-Joods (post-supersessionist) perspectief. Over de geschiedenis van het antisemitisme en van Messiaanse Joden zijn ook verschillende goede Engelstalige boeken beschikbaar, hoewel het al even geleden is dat deze geschreven zijn. Afgelopen oktober is een nieuw Nederlandstalig boek verschenen van de hand van Pieter Siebesma, een expert op het gebied van Messiaanse Joden. Lees de gehele recensie >


Boekrecensie: Messiasbelijdende Joden door de eeuwen heen

Dr. Pieter Siebesma (Den Hertog)

Door: Bjorn Lous

‘Messiasbelijdende Joden door de eeuwen heen – Dr. Pieter Siebesma

Er verschijnen met enige regelmaat vernieuwende theologische studies in het Engels vanuit Messiaans-Joods (post-supersessionist) perspectief. Over de geschiedenis van het antisemitisme en van Messiaanse Joden zijn ook verschillende goede Engelstalige boeken beschikbaar, hoewel het al even geleden is dat deze geschreven zijn. Afgelopen oktober is een nieuw Nederlandstalig boek verschenen van de hand van Pieter Siebesma, een expert op het gebied van Messiaanse Joden. Zijn werk biedt een actueel en helder overzicht van de geschiedenis van Joden die Jezus hebben erkend als de langverwachte Messias. Het leest vlot en biedt allerlei interessante feiten en een origineel perspectief met veel context.

Het boek begint met een mooie beschrijving van wat precies verstaan wordt onder ‘Messiasbelijdende Joden’. Naast een discussie over de aantallen laat dit hoofdstuk meteen de complexiteit zien van dit begrip, en de worsteling met de dubbele identiteit die veel Messiaanse Joden nog steeds ervaren. Zijn ze Joods, zijn ze christen, of nog iets anders? Door de eeuwen heen is de invulling die ze aan hun Joodse en christelijke identiteit gaven ook steeds verschillend geweest. Na een schets van de historische context in vogelvlucht volgt een systematische beschrijving van concrete situaties, waarbij Siebesma de geschiedenis opdeelt in drie periodes.

Hij begint met een beschrijving van de Joodse volgelingen van Jezus in Handelingen. Interessant is de beschrijving van wat hun Joods-zijn in die tijd inhield. Vervolgens bespreekt hij de situatie binnen en buiten het land van Israël na de verwoesting van de tempel. Ook bespreekt hij mogelijke verwijzingen naar Messiaanse Joden in de Joodse geschriften zoals de Talmoed. Daarbij kiest de auteur voor de conservatieve visie, waarin elke verwijzing die mogelijk op deze groep kan slaan als zodanig uitgelegd wordt. Hij noemt overigens wel dat er verschillende meningen bestaan, maar tot een uitgebreide theologische behandeling komt het niet. Dat is ook de lijn die hij in de rest van het boek volgt. Enerzijds is dat jammer, want daardoor blijft soms onduidelijk hoe ‘Joods’ de Messiaanse Joden waren. Met name naar hun verhouding tot de Thora blijft het soms gissen. Anderzijds is dat ook de kracht van het boek, omdat het daarmee een genuanceerd en objectief overzicht biedt, dat voor christenen (en Joden) uit elke theologische richting acceptabel en van grote waarde is.

Na de behandeling van de korte eerste periode volgen de eeuwen waarin de Kerk zich zeer anti-Joods opstelde, tot met de Franse Revolutie een nieuwe tijd aanbrak. In dit deel springt de beschrijving van de invloed van de Marranen op de Reformatie in Nederland er uit als unieke bijdrage. Deze Marranen waren Spaanse en Portugese Joden die, nadat de moslims uit Spanje verdreven waren, gedwongen werden christen te worden. Velen van hen vluchtten naar Nederland, waarna de meesten hun christelijke geloof weer afzwoeren. Enkelingen kwamen tot persoonlijk geloof en sloten zich aan bij de diversiteit aan geloofsgenootschappen die in die tijd ontstonden.

De laatste tijdsperiode die besproken wordt begint in de negentiende eeuw, toen tal van zendingsorganisaties werden opgericht die zich specifiek op Joden richtten. Ook was de tijd van de emancipatie, waarin Joden volop mee mochten en gingen doen in de Europese samenlevingen. Uiteraard maken we hierin kennis met Isaac da Costa, maar ook met een aantal onbekendere tijdgenoten. Het boek sluit af met de Tweede Wereldoorlog, waarin Messiaanse Joden voor het eerst in de geschiedenis simpelweg als Joden werden beschouwd ondanks hun bekering. Tot slot maakt Siebesma nog enkele opmerkingen over de afgelopen decennia, die zich kenmerken door tal van belangrijke ontwikkelingen rondom het Joodse volk en de relatie tussen joden en christenen.

Wat het boek extra bijzonder maakt is dat het speciale aandacht heeft voor de Nederlandse context. Ook bijzonder zijn de vele persoonlijke verhalen die de verschillende hoofdstukken illustreren en ons helpen ons een voorstelling te maken bij wat het concreet betekende om in die tijd en context Messiaans Joods te zijn. Dat maakt dit beknopte, maar complete boekje een sterke en waardevolle uitgave, dat iedereen die enige interesse heeft in het onderwerp gelezen moet hebben.

EAN-code: 9789033130137 (paperback, 200 PAGINA’S), 2019


Boekrecensie: ‘De joodse Jezus’, de diepere betekenis in Zijn spreken en handelen

Gertruud Bakker (Scholtenuitgeverij)

Door: Ds. R.R. Maathuis

‘De joodse Jezus’, de diepere betekenis in Zijn spreken en handelen Gertruud Bakker (Scholtenuitgeverij)

Soms krijg je een boek in handen waarvan je denkt ‘dát boek had ik eerder willen hebben’. Na honderden preken geeft Gertruud Bakker mij nieuwe inzichten, laat zij diepere lagen in de Bijbel zien die ik graag aan de ge­meen­te had willen doorgeven. Gelukkig ben ik nog steeds in actieve dienst en kan ik haar boek dankbaar gebruiken in toekomstige preekvoorbereiding.
De auteur is joods en is op latere leeftijd tot geloof in Jezus geko­men. Voor haar is de Bijbel een studieboek waar zij iedere dag zo’n drie uur in leest. En dat betaalt zich uit! Tijdens het lezen zoekt zij woorden op en probeert zij verbanden te leg­gen. Ook zet zij haar kennis van vele theologische boeken in om bijbelgedeelten nog méér kleur en inhoud te geven. Waar het merendeel van chris­telijk Nederland een ‘christelijke Jezus’ kent, opent Bakker onze ogen (en ho­pelijk ook ons hart) voor ‘een joodse Jezus’. Na ieder hoofdstuk volgt een lijstje met belangrijke boeken waar de lezer ook zijn voordeel mee kan doen.
De auteur is overtuigd van het grote belang van de bijbel én van het feit dat het Woord van God niet maar een toevallige aaneenrijging van woorden is. Alles heeft een betekenis. Ik deel deze zienswijze volkomen. Getallen, woor­den, waar en hoe vaak deze woorden worden gebruikt: het heeft allemaal een betekenis. ‘De joodse Jezus’ laat dat duidelijk zien.
Vreemd vind ik wel dat Bakker kritiekloos allerlei vertalingen gebruikt waardoor de indruk wordt gewekt dat elke vertaling geschikt is voor persoon­lijke bijbelstudie. Door haar wordt zelfs de Bijbel in gewone taal gebruikt! Als er een vertaling is die mijlenver van de brontaal staat dan is het toch wel de Bijbel in gewone taal. En een vertaling als de Nieuwe Bijbelvertaling verduistert, door afwisselend woordgebruik voor hetzelfde hebreeuwse of griekse woord, een spoor dat de lezer al bij de bedoeling van een gedeelte zou kunnen brengen.
Nu kan ik vele prachtige vondsten van verfrissende verklaring doorgeven (de doop van Jezus, de intrigerende rode koe, het schrijven van Jezus in het zand) maar dan doe ik het boek te kort. Het boek moet echt gelézen worden. U zult verbaasd staan over de rijke betekenis en inhoud van de bijbel. Naast bepaalde vertrouwde verklaringen kán een gedeelte namelijk ook nóg een andere betekenis hebben. Met gelovige bescheidenheid geeft Bakker wel aan dat ‘haar’ betekenis niet de enige juiste zou zijn. Verschillende betekenissen naast elkaar geven de rijkdom van Gods Woord weer.
Tijdens het lezen moet u het boek wel langzaam lezen. Zelf maakte ik de fout door het boek snel te willen lezen. Nadat ik op een gegeven moment opnieuw én in een trager tempo was gaan lezen, liet het boek steeds meer schatten zien. De rijke informatie wordt in zeer gecondenseerde (ingedikte) zinnen weergegeven. Neem er dus de tijd voor! Ga als een slak door het boek opdat het vele mooie beklijft. Na ieder hoofdstuk is er aantal studievragen waardoor het gelezene persoonlijk verwerkt kan worden. Daarnaast is het boek zeer geschikt voor een leeskring in de gemeente.
Bij een (hopelijk!) tweede druk is het raadzaam het boek nog een keer op ‘foutjes’ door te vlooien. Er staan er te veel in. Volgens mij klopt zelfs de aanduiding van de op de achterflap vermelde psalm niet. Maar als u over deze ‘foutjes’ heen leest, zal uw liefde voor het onuitputtelijke en onfeilbare Woord van God alleen maar groeien.

ISBN: 978 94 92959 39 3 (paperback, 238 PAGINA’S), 2019; ook als e-book verkrijgbaar


Nieuwe video’s en boekrecensie beschikbaar

Stephan en Pauline van watch2learn.nl hebben vier mooie video-opnamen gemaakt van de lezingen van Dr. Mark Kinzer en de daaropvolgende reacties en discussie. Deze opnamen zijn op onze website te vinden en natuurlijk op www.youtube.com/JulesisaacstichtingOrg.

Ds. R.R. Maathuis heeft voor ons een beknopte en prikkelende recensie geschreven over het boekje “12 artikelen over Israël” (Kees Kant, Michael Mulder, Bernhard Reitsma e.a.)

Lees de boekrecensie: 12 artikelen over Israël >

 


Boekrecensie: 12 artikelen over Israël

Kees Kant, Michael Mulder, Bernhard Reitsma e.a.

Door: Ds. R.R. Maathuis

12 artikelen over IsraëlHet deeltje ’12 artikelen over Israël’ is het vijfde deel in de serie ‘Geloven op goede gronden’ waarmee de stichting Schrift en Belijden de waarde van theologisch denken in de confessionele traditie blijvend onder de aandacht wil brengen. We mogen dankbaar zijn dat in deze reeks een deeltje is verschenen dat voluit over Israël gaat (volk, land, staat, geschiedenis, heden en toekomst). Daar is moed voor nodig omdat ‘gesprek over Israël’ in de PKN toch vaak gedoe oplevert.
Het voordeel van deze uitgave (de veelheid aan onderwerpen) is tegelijkertijd ook een nadeel. Er is breed ingezet en dus kunnen niet alle aspecten breedvoerig worden besproken. Maar misschien moet je dat ook niet willen met een boek dat bedoeld is als gespreksboek voor de gemeente. Omdat Israël toch te lang van de kerkelijke agenda is geweest, moet er een soort informatie-inhaalslag voor gemeenteleden worden gemaakt en daar is het boekje in geslaagd. Kort worden hete hangijzers bij langs gegaan.
Hoewel de gespreksvragen aan het einde van ieder hoofdstuk nuttig voor een kring kunnen zijn, heb ik toch grote aarzelingen. Het is mijn ervaring dat ieder gesprek over Israël automatisch ‘gepolitiseerd’ wordt en dat de verschillende hakken in het zand worden gezet. Om enigszins aan dit gevaar te ontkomen, zou ik het zeer waardevol hebben gevonden als de eerste twee basis hoofdstukken (Israël in het Oude en Nieuwe Testament) tot 12 hoofdstukjes waren uitgewerkt. Om iets meer in een gesprek te kunnen zeggen dan makkelijke oneliners, is meer nodig dan een korte weergave van bepaalde hangijzers.

Bestel dit boek bijvoorbeeld bij Boekencentrum Uitgevers of bij uw plaatselijke (Evangelische) boekhandel.


Schijfster Lois Tverberg spreekt in Werkendam

Lois Tverberg, een dochter van een Noors zendelingenechtpaar, woont in Holland in Michigan maar reisde al vaak naar Israël om inzicht te krijgen in de Joodse wereld in de tijd van Jezus en in de Bijbelse cultuur. Tverberg is directeur van het En-Gedi Resource Center en heeft vier prachtige boeken geschreven over haar studie van de Bijbel vanuit de Joodse achtergrond.
Alle vier boek zijn in het Nederlands vertaald en uitgegeven door Toetssteen Boeken. Van de eerste twee is al een derde druk uitgegeven. Het nieuwste boek De Bijbel lezen met rabbi Jezus geeft inzicht in de grote verschillen tussen onze moderne westerse cultuur en die van het Midden-Oosten. De kloof tussen die twee is de laatste eeuw heel groot geworden en daardoor begrijpen wij de Bijbel vaak niet goed.
Boeiend is de uitleg in het nieuwe boek van de rol van de Messias (Christus) als de door God gezalfde Koning. De Heer Jezus kondigde als Messias een Jubeljaar aan en verwees in Zijn toespraken naar de profetieën over de Messias als Koning in het Oude Testament. Het is hartverwarmend om dat te ontdekken net zoals het hart van de Emmaüsgangers in vuur en vlam raakte toen Jezus hen uitleg gaf vanuit de Boeken van Mozes, de Psalmen en de Profeten.

In juni maakt Tverberg een rondreis door Nederland. Ds. Maathuis nodigde haar via uitgever Klaas de Jong uit om in de Maranathakerk te spreken. Tverberg nam de uitnodiging aan en komt op DV woensdagavond 20 juni in de Maranathakerk. De ontvangst is van 19.30-20.00. De toegang is gratis.

Lees ook onze boekrecensie: Ann Spangler en Lois Tverberg ‘Zittend aan de voeten van rabbi Jezus’ – Wat leerden Zijn Joodse discipelen van de Heer Jezus?


Boekrecensie: Zittend aan de voeten van rabbi Jezus

Ann Spangler en Lois Tverberg ‘Zittend aan de voeten van rabbi Jezus’ – Wat leerden Zijn Joodse discipelen van de Heer Jezus?

Door: Ds. R.R. Maathuis (Wer­ken­dam)

Na de boeken ‘Wandelen in het stof van rabbi Jezus’ (Lois Tverberg) en ‘Luisteren naar de taal van de Bijbel’ (Lois Tverberg en Bruce Okkema), heeft uitgeverij Toetssteen ons wederom een grote dienst bewezen door het boek ‘Zittend aan de voeten van rabbi Jezus’ uit te geven. Het boek neemt ons rijkelijk mee in de joodse achtergronden van de evangeliën. Na het lezen van dit boek hebben bepaalde gebeurtenissen, gebruiken en woorden een diepere lading én betekenis gekregen.
Het boek heeft -op het eerste gezicht- een onhandig formaat maar de hoge ‘wapperfactor’ maakt heel veel goed. Het boek ligt namelijk heel prettig in de hand en daardoor blijf je -hoe vreemd het moge klinken- door­lezen. Lezend word je ook gewoon meegenomen door de aangename schrijf­stijl. Het is als­of de auteurs in gesprek met je zijn. Zonder overdrijving kan ik zeggen dat je aan hun lippen hangt. Kortom: het is een prachtig boek mét een prach­­tige inhoud die ons de boodschap van rabbi Jezus dieper doet verstaan.
Uit de grote hoeveelheid beschikbare voorbeelden noem ik u een voor­beeld. De auteurs staan stil bij de term ‘Messias’, ‘Gezalfde’. Wat ik mij nog nooit had gerealiseerd, is dat de zalfolie, waarmee een koning werd ge­zalfd, een bepaalde geur afgaf die lange tijd rond een koning ‘hing’. Als Jezus door Maria met kostbare nardusolie wordt gezalfd, is deze geur niet meteen weg. Waar Hij kwam, hing die kost­bare en koninklijke geur om Hem heen. Men kon weten dat Hij ‘de Gezalfde, de Ko­ning’ was. Het boek kent vele van deze eye­ope­ners. Lezend zult u versteld staan van de enorme diepte van het Woord van God.

Tot nu toe heb ik alleen maar positieve zaken genoemd maar het is na­tuur­lijk geen perfect boek. Het zou goed zijn als een corrector, voor een on­getwijfeld tweede druk, door de tekst heen gaat. Enkele voorbeelden. Het Engels is goed terug te vinden in een zin op pagina 38 die begint met ‘In andere woorden (…)’. Op pagina 57 wordt Elia in plaats van Elisa genoemd. Op pagina 88, tweede alinea wordt, in plaats van een enkelvoud, een meervoud gebruikt. Pagina 123 ‘Op en bepaald moment’. Op pagina 111 wordt het woordje ‘er’ een keer teveel gebruikt. In de zin op pagina 140 ‘Bovendien gaf God hen voedings­voorschriften’ moet ‘hen’ door ‘hun’ worden vervangen. Het is misschien flauw om deze onzorgvuldigheden te benoemen maar ik vind het gewoon jammer dat zo’n heerlijk boek door deze foutjes wordt ontsierd.
Een ander minpunt is het herhalen van de misvatting dat Pinksteren ‘de geboorte van de christelijke kerk’ is (hoofdstuk 9). Natuurlijk, door de Heilige Geest gaat het Evangelie over de grenzen van het joodse land de wereld in en kunnen heidenen tot het geloof in de Messias komen. Maar ‘Sjavoeot’ in Handelingen 2 (Pinksteren) laat in de eerste plaats zien wat het nieuwe ver­bond met Israël inhoudt. Nadat Jezus in Lucas 22 over het nieuwe verbond in Zijn bloed heeft gesproken, wordt met Pinksteren zichtbaar wat dat nieuwe verbond belooft: de wet van God wordt in de harten van Israël geschre­ven en zo klaar­gemaakt om in het volmaakte Be­loof­de Land, in het Ko­ninkrijk te leven.

Als u de auteur Lois Tverberg niet kent, doet u echt geen miskoop als u, naast ‘Zittend aan de voeten van rabbi Jezus’, ook meteen de andere twee boeken koopt! Zelf kijk ik uit naar de vertaling van het nog te verschijnen boek ‘Reading the bible with rabbi Jesus.


Boekrecensie: Totdat …

ds. Willem J.J. Glashouwer ‘Totdat … veertien profetische vergezichten’

Door: Ds. R.R. Maathuis (Wer­ken­dam)

In korte tijd zijn van de hand van dominee Willem Glashouwer twee boek­­jes over ‘de toekomst’ verschenen. ‘De tekenen der tijden’ en ‘Totdat…’. Hoewel beide uitgaven bij elkaar horen, kunnen ze ook los van elkaar worden gelezen. Dat is een pluspunt: twee afzonderlijke publicaties die het bijbelse zicht op de wer­kelijkheid én toekomst verdiepen. Er is echter ook een groot minpunt. Om het mo­gelijk te maken dat de uitgaven los van elkaar gelezen kunnen worden, wordt dezelfde informatie in beide boeken herhaald. En dan bedoel ik niet een enkel feit dat herhaald wordt, nee, hele citaten uit ‘De tekenen der tijden’ ver­schijnen in ‘Totdat…’. Voeg hierbij de (soms zeer) uitge­breide Schriftcitaten én de koper van ‘Totdat…’ kan zich bekocht voelen. De wel­willende lezer kan echter wel een meerwaarde van het ene boek boven het andere boek vinden.
Naar mijn inschatting vermeldt Glashouwer vooral in het boek ‘De teke­nen der tijden’ veel feiten. Bijvoorbeeld het feit dat Jeruzalem in het Oude Tes­ta­ment 667 keer met name wordt genoemd en in het Nieuwe Testament 144 keer. In de Koran wordt Jeruzalem geen enkele keer genoemd. Bij de be­wering dat Jeruzalem even belangrijk in het Jodendom is als in de Islam kun je dan vraagtekens plaatsen. En zo zijn er meerdere hedendaagse én bijbelse fei­ten te noemen.
Het noemen en herhalen van feiten is in onze tijd van emobericht­geving, ‘alterna­tieve feiten’ en ‘fake news’ geen overbodige luxe. Volgens het blad ‘Israël today’ (mei 2017) is de wereld nauwelijks geïnteresseerd in de waarheid rond Israël. ‘Gevoelens voeren de boventoon en bepalen wie er gelijk heeft, los van de waarheid en de feiten’. Palestijnen zeggen: ‘we hebben niets aan feiten, we hebben slechts het medelijden van het Westen nodig. Dat is voldoende om jullie te verslaan’.

De meerwaarde van ‘Todat…’ zit duidelijk in het noemen, uitleggen en ver­werken van veertien profetische vergezichten. Het woordje ‘totdat’ in deze profetische vergezichten geeft aan én onderstreept dat de wereldge­schie­denis niet maar dóór blijft gaan. God heeft er een grens aan gesteld. Onze tijd gaat maar niet eindeloos door. Nee, er is een ‘totdat’. Na ieder hoofdstuk be­paalt Glashouwer ons bij deze bijbelse waarheid. Steeds sluit hij af met ‘Het goddelijk ‘TOTDAT’ staat er garant voor’. Het hele boek is, door uitleg en toe­passing, één grote aansporing om met groot verlangen uit te zien naar het han­delen van God in de toekomst. Lees het boek én zie uit!


Boekrecensie: ‘De tekenen der tijden’

ds. Willem J.J. Glashouwer ‘De tekenen der tijden’, op weg naar de toekomst in bijbels perspectief

Door: Ds. R.R. Maathuis (Wer­ken­dam)

Omslag ‘De tekenen der tijden’, op weg naar de toekomst in bijbels perspectiefWéér een boekje over ‘de eindtijd’! Er is al zoveel over geschreven, waar­om nu weer een uitgave over een onderwerp waar christenen over verdeeld zijn? Ik kan u geruststellen. Glashouwer verliest zich niet in allerlei diepzinnige eind­tijdscenario’s. Natuurlijk heeft ook hij een bepaalde mening over onder­werpen die niet door andere theologen wordt onderschreven (bijvoorbeeld zijn uitleg van Openbaring 20). Maar doordat Glashouwer geen geharnaste woor­den gebruikt die iedere andere uitleg bij voorbaat ‘verkeerd’ vindt, is dat niet storend. Heel bescheiden legt hij de Schriften uit. Op pagina 45 schrijft hij het vol­gende over ‘eind­tijdschema’s’: ‘Wég met de schema’s en terug naar het Woord! We moe­ten weer eenvoudig het Woord van God lezen en bidden om verlich­ting door de Heilige Geest. Niet hoogmoedig, alsof wij het allemaal weten en het keurig op een rijtje hebben staan, maar nederig, telkens tot cor­rectie bereid’. Heerlijk, zo’n ingetogen opstelling! Een grote winst voor het boek.
Voor mij ligt een nog grotere winst in de duidelijke plaatsing van Israël in het heilsplan van God met deze wereld. Natuurlijk kun je van een voorzitter van ‘Chris­tians for Israël International’ niet anders verwachten, maar het opent ogen (en ho­pelijk harten) voor een thema dat in de christelijke theologie eeuwen­­lang (bewust) over het hoofd is gezien. Het inwisselen van Israël voor de kerk (vervangingsdenken) heeft zo grondig plaatsgevonden dat we ons daar helaas niet zomaar aan kunnen ontworstelen.
Dát zo’n ontworsteling dringend noodzakelijk is, verwoordt Glashouwer -bijvoorbeeld- in hoofdstuk 29. Hij schrijft daar over de stemming in de Algeme­ne Vergadering van de Verenigde Naties over het toekennen van de status van waarnemer aan ‘de Palestijnse staat’. Dit was mogelijk door een zeer ruime meerderheid (136 voor, 9 tegen, 41 onthoudingen) . Volgens Glashouwer is dit niet zomaar een uitslag en we gaan over tot de orde van de dag. Nee, de uit­slag is een klap in het ge­zicht van de heilige God! Men vergrijpt zich -direct of in­direct- aan Zijn eerst­geboren zoon Israël, aan Zijn volk. En dat zal niet zonder gevolgen blijven. Christenen worden opgeroepen voor kerken en overheden te bidden opdat de geestelijke blindheid verdwijnt en men Israël als volk van God gaat zegenen.
Meerdere voorbeelden zijn door het hele boek aan te wijzen én tonen in alle duidelijkheid de noodzaak van een bekering tot de God van Israël en tot haar Messias opdat ons denken over Israël op een Bijbelse manier wordt ge­vormd én niet door de journalistieke waan van de dag. Wat er in het Midden-Oosten gebeurt, is ons in de bijbel getekend, dát maakt Glas­houwer duidelijk. En in de huidige mondiale verwarring is dat een heilzame zaak.

Het boek(je) is in 52 bondige hoofdstukjes (meestal twee korte bladzij­den mét bijbeltekst) ingedeeld. Dat leest heel prettig. Maar als je de hoofd­stuk­ken achter elkaar leest, valt de herhaling op en dat werkt dan storend. Het bes­te is wellicht om wekelijks een hoofdstukje te lezen. Gebruik de week om de tekst met je mee te laten lopen (lees het hoofdstukje desnoods een paar keer per week) opdat de geestelijk rijkdom werkelijk beklijft.